Waar koers wordt uitgezet
We spreken met het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, leveren inbreng bij wetgevingstrajecten en volgen de debatten in de Tweede Kamer. Daarnaast voeren we overleg met gemeenten, schuldhulpverleners en andere ketenpartners over de dagelijkse praktijk van invordering en schuldenaanpak, waarbij steeds duidelijker wordt hoe beleidskeuzes doorwerken in individuele dossiers.
Ook Europese regelgeving heeft directe invloed op het ambt. Regels over consumentenbescherming, digitalisering van procedures en gegevensuitwisseling bepalen steeds nadrukkelijker de kaders waarbinnen gerechtsdeurwaarders opereren. Europese regels zijn geen abstracte randvoorwaarden; zij beïnvloeden hoe gegevens worden verwerkt, hoe transparantie wordt georganiseerd en hoe ver digitalisering mag en moet gaan. Dat betekent dat werkwijzen moeten worden aangepast, dat kennis voortdurend wordt bijgehouden en dat er geïnvesteerd moet worden in systemen en opleiding. Tegelijk moet steeds worden meegewogen of nieuwe regels en verplichtingen in de praktijk ook daadwerkelijk uitvoerbaar zijn.
Wij bewegen ons dus tussen verschillende niveaus van besluitvorming en proberen daarbij steeds dezelfde vraag centraal te houden: wat betekenen deze ontwikkelingen voor het ambt en voor de mensen die het dagelijks uitoefenen?
Veranderen zonder jezelf te verliezen
De gerechtsdeurwaarder vervult een publieke taak in een samenleving die in beweging is. Schulden ontstaan sneller, worden complexe, zijn vaker digitaal en soms grensoverschrijdend. Burgers verwachten duidelijkheid, snelheid en begeleiding, en die verwachtingen werken door in de manier waarop naar het ambt wordt gekeken. De rol verschuift geleidelijk van uitsluitend handhaven naar ook signaleren en doorverwijzen, bijvoorbeeld richting schuldhulpverlening. Deze ontwikkeling sluit aan bij het bredere maatschappelijke debat over zorgplicht en menselijke maat, maar brengt ook nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee. Het is nodig om helder te blijven definiëren hoe ver die zorgplicht reikt, wanneer aanvullende taken structureel worden en op welke wijze zij worden gefinancierd.
Dit zijn terugkerende afwegingen die bepalen hoe het ambt zich ontwikkelt. Wij willen bijdragen aan oplossingen en voorkomen dat schulden verder oplopen, terwijl we tegelijkertijd de positie van de gerechtsdeurwaarder als onafhankelijk ambtsdrager blijven bewaken, met eigen wettelijke taken en verantwoordelijkheden.
Digitalisering en menselijke beoordeling
Digitalisering versnelt deze ontwikkeling. Gegevensuitwisseling wordt efficiënter, procedures worden digitaal ingericht en systemen ondersteunen besluitvorming. Dat biedt kansen voor transparantie en toegankelijkheid en kan bijdragen aan een zorgvuldiger en sneller proces.
Het tempo ligt hoog. Wetgeving probeert het tempo bij te houden en stelt grenzen aan het gebruik van algoritmen en gegevensverwerking. Tegelijk is vertrouwen in technologie geen vanzelfsprekendheid. Voor een ambt dat draait op zorgvuldigheid en rechtszekerheid is het van belang dat vernieuwing niet alleen efficiënt is, maar ook uitlegbaar en controleerbaar.
Een dossier bevat feiten en cijfers, maar de uitvoering ervan vraagt om professioneel oordeel. Technologie kan ondersteunen, maar neemt de ambtelijke afweging niet over. De ruimte voor menselijke beoordeling moet behouden blijven, juist wanneer systemen steeds meer mogelijk maken.
Zichtbaar en aanspreekbaar
In deze omgeving is heldere uitleg essentieel. Wanneer wij onze rol niet zorgvuldig duiden, ontstaat al snel een versimpeld beeld waarin de gerechtsdeurwaarder uitsluitend wordt gezien als uitvoerder van maatregelen. Het ambt is echter juridisch verankerd, onder toezicht georganiseerd en ingebed in duidelijke normen van onafhankelijkheid en integriteit.
Daarom investeren we in gesprekken, position papers en structureel overleg met beleidsmakers en ketenpartners. We leggen uit wat de beslagvrije voet betekent in de praktijk en welke verantwoordelijkheden daarbij horen. We verduidelijken het onderscheid tussen commerciële invordering en een openbaar ambtenaar met wettelijke bevoegdheden en verplichtingen. We maken zichtbaar dat achter elk dossier een afweging schuilt waarin rechtsregels en persoonlijke omstandigheden samenkomen.
Dat vraagt om samenhang en consistentie. Intern moeten we scherp hebben waar we voor staan en welke keuzes we maken. Extern moeten we diezelfde lijn helder en overtuigend uitdragen.
Tot slot
Tussen beleid en praktijk ligt geen abstracte ruimte, maar een voortdurende wisselwerking waarin keuzes uit wetgeving en beleid direct doorwerken in de uitvoering. Iedere aanpassing in regels of taken heeft gevolgen voor de manier waarop het ambt wordt uitgeoefend en voor de verwachtingen die daarbij horen.
Daar ligt onze opgave: een ambt dat al generaties bestaat toekomstbestendig maken in een wereld die in beweging blijft, en daarin zorgvuldig meebewegen zonder de kern te verliezen.