ALGEMENE ZAKEN

Samenwerking in de schuldenketen

Afstemming tussen partijen

In dossiers waarin meerdere partijen betrokken zijn, zoals gemeenten, schuldhulpverleners, bewindvoerders en schuldeisers, stemmen gerechtsdeurwaarders regelmatig af over lopende trajecten en maatregelen. Dat contact is vaak praktisch en gericht op het voorkomen van onnodige escalatie of doublures in de uitvoering.

Ook op landelijk niveau is samengewerkt aan de verdere ontwikkeling van de schuldenketen. De KBvG heeft hierover regelmatig overleg gevoerd met het ministerie van Justitie en Veiligheid en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Onderwerpen als vroegsignalering, de zorg- en verwijsplicht, het collectief afbetalingsplan (CAP) en de uitwerking van aanbevelingen uit het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Problematische Schulden kwamen daarbij aan bod. Vanuit de praktijkervaring van gerechtsdeurwaarders is aandacht gevraagd voor de uitvoerbaarheid van nieuwe maatregelen en de samenhang binnen de schuldenketen.

Wanneer iemand zich meldt bij de gemeente terwijl er al een incasso- of beslagtraject loopt, kan afstemming nodig zijn over de actuele stand van zaken. Bijvoorbeeld over een betalingsregeling, een beslag op inkomen of een lopend schuldhulpverleningstraject.

Inzicht in lopende maatregelen

Voor de uitvoering van hun werkzaamheden maken gerechtsdeurwaarders gebruik van verschillende voorzieningen voor gegevensuitwisseling. Via het Digitaal Beslagregister kan worden gecontroleerd of er al beslag ligt op periodieke inkomsten. Via Stichting Netwerk Gerechtsdeurwaarders (SNG) worden gegevens uitgewisseld die nodig zijn voor de uitvoering van ambtelijke werkzaamheden.

Schuldenwijzer geeft burgers inzicht in schulden en maatregelen die door gerechtsdeurwaarders zijn geregistreerd. Gerechtsdeurwaarders gebruiken Schuldenwijzer momenteel uitsluitend in het kader van de Toeslagenaffaire; verder hebben zij geen inzage in het overzicht van een burger. De verdere ontwikkeling van Schuldenwijzer en mogelijke uitbreiding van gegevensuitwisseling zijn nog onderwerp van gesprek binnen de schuldenketen.

Signaleren en doorverwijzen

In 2025 is gewerkt aan de pilot ketenverwijzing. Binnen deze pilot wordt onderzocht welke rol gerechtsdeurwaarders kunnen vervullen wanneer zij tijdens een huisbezoek signalen van bredere schuldenproblematiek tegenkomen en hoe hierover binnen de bestaande wettelijke kaders kan worden afgestemd met gemeenten en schuldhulpverlening.

De pilot is opgezet door de KBvG en de VNG en uitgevoerd door gerechtsdeurwaarderskantoren en gemeenten in zes plaatsen, waaronder Amsterdam en Den Haag. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en het ministerie van Justitie en Veiligheid waren betrokken bij de opzet en uitvoering.

Het onderzoek is uitgevoerd door het lectoraat Schulden en Incasso van de Hogeschool Utrecht onder leiding van Nadja Jungmann.

De KBvG heeft in 2025 daarnaast deelgenomen aan gesprekken met ministeries, gemeenten en ketenpartners over samenwerking binnen de schuldenketen, gegevensuitwisseling en de uitvoerbaarheid van beleid in de praktijk. Daarbij was aandacht voor de vraag hoe gerechtsdeurwaarders vanuit hun wettelijke en onafhankelijke positie kunnen bijdragen aan goede afstemming tussen betrokken partijen en het tijdig signaleren van problematische schulden.

Toeslagenherstel

Contact met gedupeerden

Gerechtsdeurwaarders hebben ook in 2025 een rol gespeeld binnen het herstelproces rond de kinderopvangtoeslag. Daarbij was contact met mensen die te maken hadden met openstaande schulden en terugvorderingen. Het ging zowel om erkend gedupeerden als om mensen van wie de beoordeling nog liep.

In gesprekken met betrokkenen is gesproken over lopende dossiers, invorderingsmaatregelen en de gevolgen van het hersteltraject voor openstaande schulden.

Afstemming binnen lopende dossiers

Binnen het toeslagenherstel is in veel situaties terughoudend omgegaan met invorderingsmaatregelen. In overleg met schuldeisers zijn maatregelen in sommige gevallen tijdelijk aangehouden, in afwachting van duidelijkheid over de positie van betrokkenen binnen het hersteltraject.

Daarnaast is gewerkt aan het beter in beeld brengen van openstaande schulden en lopende maatregelen. Via gerechtsdeurwaarders, Schuldenwijzer en gegevensuitwisseling via SNG konden gegevens over vorderingen en opgeschorte dossiers worden verzameld en gedeeld met betrokken partijen binnen het herstelproces.

Deze informatie werd gebruikt bij de verdere behandeling van dossiers en bij het indienen van schulden bij Sociale Banken Nederland (SBN) binnen het hersteltraject.
Samenwerking met betrokken partijen
De werkzaamheden vonden plaats in samenwerking met onder meer de Belastingdienst, SBN, schuldeisers en gerechtsdeurwaarderskantoren. Per dossier vond afstemming plaats over openstaande schulden, opgeschorte maatregelen en lopende trajecten.

De KBvG ondersteunde deze inzet door signalen uit de praktijk te bundelen en te bespreken met het ministerie van Financiën, de Belastingdienst en SBN. Daarnaast is informatie gedeeld over de rol van gerechtsdeurwaarders binnen het herstelproces en de uitvoering daarvan in de praktijk.